Stowarzyszenie Marki-Pustelnik-Struga

Stowarzyszenie
Marki-Pustelnik-Struga
ul. Ząbkowska 64, 05-270 Marki

22 781 23 08,
501 550 416
tpaciorek@wp.pl

Niedźwiedź, który został żołnierzem. Przypomnienie.

Szanowni Państwo,
często wspominamy ważne rocznice dotyczące różnych bitew, powstań narodowych, ważnych świąt państwowych, kościelnych i innych. Często zaś zapominamy o takich zwyczajnych rocznicach niemniej jednak znaczących – szczególnie np. dla historyków. Zapytacie zapewne, a o co chodzi? Znacie Państwo Wojtka – niedźwiedzia Wojtka – kaprala Wojtka, „żołnierza” 22. Kompanii Zaopatrywania Artylerii, 2 Korpusu Polskiego Polskich Sił Zbrojnych dowodzonego przez gen. Władysława Andersa?

Jeśli nie, to poniżej przedstawiam Państwu kilka wybranych informacji ze „służby” wojskowej tegoż właśnie kaprala Wojtka, który zmarł 55 lat temu2 grudnia 1963 r. w Edynburgu w Wielkiej Brytanii.

Wojtek (ur. w 1941 w pobliżu Hamadan w Persji, zm. 2 grudnia 1963 w Edynburgu) – syryjski niedźwiedź brunatny adoptowany przez żołnierzy 22 Kompanii Zaopatrywania Artylerii w 2 Korpusie Polskim dowodzonym przez gen. Władysława Andersa. Niedźwiedź brał udział w bitwie o Monte Cassino. W jednostce nadano mu stopień kaprala.

W kwietniu 1942 roku polscy żołnierze maszerując z Pahlevi w Iranie do Palestyny za konserwę wołową, tabliczkę czekolady, garść pieniędzy oraz szwajcarski nóż oficerski odkupili małego niedźwiadka brunatnego od przygodnie napotkanego perskiego chłopca.

Niedźwiadek nie umiał jeszcze jeść i żołnierze karmili go rozcieńczonym skondensowanym mlekiem z butelki po wódce i skręconego ze szmat smoczka. Podobno z tego powodu Wojtkowi na zawsze pozostało upodobanie do napojów z takiej butelki. Miś został oficjalnie wciągnięty na stan ewidencyjny 22 Kompanii Zaopatrywania Artylerii, z którą to jednostką przeszedł cały szlak bojowy: z Iranu przez Irak, Syrię, Palestynę, Egipt do Włoch, a po demobilizacji do Wielkiej Brytanii.

Niedźwiadkiem opiekowano się troskliwie. Jego ulubionymi przysmakami były owoce, słodkie syropy, marmolada, miód oraz piwo, które dostawał za dobre zachowanie. Jadał razem z żołnierzami i spał z nimi w namiocie. Kiedy urósł, dostał własną sypialnię w dużej drewnianej skrzyni, nie lubił jednak samotności i często w nocy chodził przytulać się do śpiących w namiocie żołnierzy. Był łagodnym zwierzęciem mającym pełne zaufanie do ludzi. Stwarzało to często zabawne sytuacje z udziałem obcych żołnierzy lub ludności cywilnej.

Żołnierze wspominają, że Wojtek uwielbiał jazdę wojskowymi ciężarówkami – w szoferce, a czasami na pace, czym wzbudzał sporą sensację na drodze.

Lubił też zapasy z żołnierzami, które na ogół kończyły się jego zwycięstwem: pokonany leżał „na łopatkach” a niedźwiedź lizał go po twarzy. Pośród opowieści o Wojtku jest również taka, jak to podczas działań pod Monte Cassino kapral Wojtek pomagał pozostałym żołnierzom w noszeniu ciężkich skrzyń z amunicją artyleryjską i nigdy nie zdarzyło mu się żadnej upuścić. Od tamtej pory symbolem 22 Kompanii stał się niedźwiedź z pociskiem w łapach. Odznaka taka pojawiła się na samochodach wojskowych, proporczykach i mundurach żołnierzy. Chorągiewka z wizerunkiem Wojtka 22 Kompanii Zaopatrywania Artylerii.

Po wojnie 22 Kompania Zaopatrywania Artylerii jako część 2 Korpusu Polskiego Polskich Sił Zbrojnych została przetransportowana do Glasgow w Szkocji, a razem z nią niedźwiedź. Kompania stacjonowała w Winfield Park, a wkrótce kapral Wojtek został ulubieńcem całego obozu i okolicznej ludności. Stał się też tematem licznych publikacji prasowych. Miejscowe Towarzystwo Polsko-Szkockie mianowało go nawet swoim członkiem. Na uroczystości przyjęcia do towarzystwa, obdarzono nowego członka jego ulubioną butelką piwa.

Po wojnie zaś, po demobilizacji jednostki wojskowej zapadła decyzja oddania niedźwiedzia do ogrodu zoologicznego w Edynburgu. Dyrektor zoo zgodził się zaopiekować kapralem Wojtkiem i nie oddać go nikomu bez zgody dowódcy kompanii majora Antoniego Chełkowskiego. 15 listopada 1947 roku był dniem rozstania z niedźwiedziem-kombatantem. Później dawni koledzy z kompanii już w cywilu wielokrotnie odwiedzali Wojtka i nie bacząc na obawy pracowników zoo przekraczali często ogrodzenie. Wojtek spontanicznie reagował na przybycie dawnych kamratów oraz ożywiał się kiedy innym razem spośród zwiedzających zoo słyszał polską mowę.

Wojtek spędził w ogrodzie zoologicznym 16 lat (od 1947 do 1963). Zmarł 2 grudnia 1963 roku w wieku 22 lat. O jego śmierci poinformowały wówczas brytyjskie stacje radiowe. W wieku dojrzałym ważył blisko 500 funtów (ok. 230 kg) i mierzył ponad 6 stóp (ponad 182 cm).

W Polsce pomniki niedźwiedzia Wojtka znajdują się w Krakowie, Szymbarku i Żaganiu. Warto znać historię kaprala Wojtka.

Warto dodać, że historię Niedźwiedzia Wojtka możemy dokładnie poznać z lektury Ailleen Orr  pt.: „Niedźwiedź Wojtek niezwykły żołnierz armii Andersa”,

a dla młodszych czytelników losy Wojtka opisał Łukasz Wierzbicki w książce pt.: „Dziadek i niedźwiadek”. Obie książki dostępne są w bibliotekach mareckich.

Nie tak dawno na scenie Teatru Dramatycznego w Warszawie wystawiany był spektakl pt. „Niedźwiedź Wojtek”, który pokazywał dzieje słynnego misia. W rolę głównego bohatera wcielił się aktor – Michał Piela.

 Powyższy tekst jest przypomnieniem opracowania zamieszonego na www.marki.net.pl 2.12.2016 r i 8.12.2018 r.

Galeria

WordPress.org - wdrożenie: ACTIVENET - projektowanie stron internetowych - Warszawa, Marki (zapytań: 60, generowano: 0,601s)